Để điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm hiệu quả, cần phải hiểu rõ về cấu tạo của đĩa đệm. Những nguyên nhân và triệu chứng của bệnh, từ đó phát hiện sớm và có phương pháp điều trị hiệu quả. Thoát vị đĩa đệm hiện đang là một trong những căn bệnh cột sống phổ biến và khó chữa hàng đầu tại Việt Nam hiện nay. Chính vì thể để chữa khỏi không phải là việc dễ dàng.

1001 thông tin cần biết:



Cấu tạo của đĩa đệm

Đĩa đệm là phần nằm giữa các đốt sống, có cấu trúc dạng thớ sợi khá chắc chắn xếp theo vòng tâm. Bên trong có chứa nhân keo gelatin. Đĩa đệm bao gồm: Nhân keo, bao xơ và tấm sụn tận cùng. [1]

cấu tạo của đĩa đệm

Chức năng của đĩa đệm:

  • Nối giữa các đốt sống: Cùng với các dây chằng, gân cơ, đĩa đệm giúp nối các đốt sống lại với nhau thành một cấu trúc chắc chắn.
  • Phân tán và chịu lực: Khi cơ thể vận động, các đốt sống bị nén, xoắn, tác động. Nhưng không tổn thương là nhờ vào khả năng phân tán lực và chịu lực của đĩa đệm. Điều này giúp cho cột sống tránh được những chấn động, tổn thương và hư hại khi chịu các lực tác động khác nhau.
  • Hỗ trợ trao đổi chất: Quá trình trao đổi chất tại đĩa đệm tương đối khác biệt so với các bộ phận khác trên cơ thể. Đĩa đệm không trao đổi chất bằng các mạch máu. Mà trao đổi chất bằng sự khuyếch tán chất dinh dưỡng thông qua các màng của vòng sợi.

Bệnh thoát vị đĩa đệm là gì?

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát khỏi vị trí bên trong đốt sống, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Chèn ép lên các rễ thần kinh, tủy sống gây đau. Nói đơn giản, đây là tình trạng đĩa đệm bị lồi ra ngoài khỏi vị trí giữa các đốt sống. [2]

Bệnh thoát vị đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm bị thoát vị

Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ là gì?

Phần cột sống bao gồm 33 đốt sống. Trong đó, có 7 đốt sống cổ từ C1 đến C7. Giữa các đốt sống cổ cũng có đĩa đệm. Thoát vị đĩa đệm cổ gây ra cảm thấy đau nhức vùng cổ vai gáy. Bệnh để lâu, các cơn đau sẽ lan xuống vùng cánh tay, bàn tay gây tê, mỏi, hoạt động, cử động yếu hơn bình thường.

Thoát vị đĩa đệm ở đốt sống cổ C5 C6 C7 là những dạng phổ biến nhất. Một số triệu chứng nhận biết điển hình bao gồm:

  • Đau vùng cổ vai gáy.
  • Yếu cơ delta ở đầu cánh tay trên.
  • Yếu ở bắp tay và cơ duỗi cổ tay.
  • Yếu ở cơ tam đầu và các cơ duỗi ngón tay.
  • Yếu ở cơ khi nắm tay, kèm theo tê, ngứa ran và cơn đau lan xuống cánh tay ở phía ngón tay út.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là gì?

Cột sống thắt lưng gồm 5 đốt sống. Trong đó vị trí L4, L5 là 2 đốt sống thường bị thoát vị nhất. Nguyên nhân gây là do sự rối loạn trong cấu tạo của đĩa đệm bình thường gây ra.

Đa số nguyên nhân thoát vị là do quá trình lão hóathoái hóa diễn ra trong đĩa đệm. Trong một số trường hợp khác, những tác động mạnh vào cột sống có thể khiến cho đĩa đệm bị đứt rách. Khiến nhân nhày thoát ra ngoài qua ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng gây đau đớn vùng thắt lưng. Và mất cảm giác vùng mông lan xuống chân thậm chí cả bàn chân.

Triệu chứng của bệnh thoát vị đĩa đệm

Triệu chứng nhận biết bệnh thoát vị đĩa đệm

Đặc điểm dễ nhận biết nhất của chứng bệnh này, chính là những cơn đau. Đi kèm với đó là cảm giác kiến bò, tê cóng, kim châm ở từng vùng tương ứng với mỗi vị trí bị thoát vị. Những cơn đau thường tái phát nhiều lần, mỗi đợt kéo dài từ 1-2 tuần. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, cơn đau trở nên thường xuyên và dai dẳng hơn. Những dấu hiệu đặc trưng của:

  • Thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ: Cơn đau vùng từ cổ vai gáy, lan xuống cánh tay, bàn tay và tận ngón tay. Gây đau tê, mất cảm giác, yếu cơ.
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Những cơn đau vùng thắt lưng, lan xuống mông và chân, để lâu có thể khiến người bệnh bị liệt. Đau dây thần kinh liên sườn. Giảm khả năng cử động, đặc biệt là vùng thắt lưng, người bệnh không thể cúi xuống một cách bình thường được. Nhiều trường hợp, cơn đau trở nên dữ dội, khiến người bệnh phải nằm bất động về 1 bên để đỡ đau. [3]

Nguyên nhân khiến đĩa đệm bị thoát vị

Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh thoát vị đĩa đệm như: Chấn thương cột sống, các bệnh lý, đặc biệt là do thoái hóa cột sống [4] theo tuổi tác. Người lao động nặng hoặc làm việc, hoạt động, chơi thể thao sai tư thế cũng có thể gây ra căn bệnh này…

2 nguyên nhân chính gây bệnh thoát vị đĩa đệm đó là:

  1. Nguyên nhân đầu tiên phải kể đến chính là: Sai tư thế trong quá trình làm việc, vận động cũng như hoạt động thường ngày. Tư thế ngồi làm việc không đúng cách, gây cong vẹo cột sống, thoái hoá khớp, trật khớp, từ đó dẫn đến đĩa đệm bị thoát vị. Tư thế lao động, mang vác vật nặng không đúng, dễ gây chấn thương đốt sống lưng, thoát vị.
  2. Tuổi tác khiến cho cột sống bị lão hóa. Đây là một nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người bị thoát vị đĩa đệm. Trên 30 tuổi, hệ xương khớp và đặc biệt là đĩa đệm không còn mềm mại nữa. Nhân nhày khô đi, bao xơ bị xơ hóa. Đây chính là lý do những người trên 30 tuổi có nguy cơ mắc bệnh thoát vị cao hơn.

Ngoài ra, các bệnh lý về cột sống bẩm sinh như: Gai đôi cột sống, thoái hóa cột sống, gù vẹo cột sống… cũng làm tăng nguy cơ bị thoát vị. Bên cạnh đó, còn có 1 số nguyên nhân khác như: Di truyền, tai nạn, chấn thương cột sống… [5]

Nguyên nhân của thoát vị đĩa đệm

Hậu quả nghiêm trọng mà bệnh gây ra

Bệnh thoát vị đĩa đệm nếu không được chữa trị kịp thời. Có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến, khả năng vận động, hoạt động và lao động của bệnh nhân. 2 biến chứng nguy hiểm nhất phải kể đến đó là:

  • Bệnh nhân có thể bị tàn phế suốt đời do bị liệt trong trường hợp thoát vị đĩa đệm chèn ép tuỷ sống. Khi bị chèn ép các dây thần kinh vùng thắt lưng cùng. Bệnh nhân có thể bị chứng đại tiểu tiện không tự chủ do rối loạn cơ tròn.
  • Bệnh nhân bị teo cơ các chi nhanh chóng. Khiến sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thậm chí mất khả năng lao động. Tất cả các biến chứng đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Chưa kể những tốn kém do chi phí điều trị.

Một số bệnh lý nguy hiểm khác:

  • Hội chứng đau khập khễnh cách hồi: Là một dạng đau rễ thần kinh ngắt quảng. Xuất hiện khi đi được một đoạn làm bệnh nhân phải dừng lại để nghỉ. Khi đi tiếp một đoạn nữa, đau lại xuất hiện, buộc bệnh nhân phải nằm nghỉ.
  • Hội chứng đuôi ngựa: Biểu hiện là cơn đau dữ dội, người bệnh không thể chịu nổi, đòi hỏi cấp cứu về thần kinh. Đau lại kèm theo liệt cơ, mất cảm giác, rối loạn cảm giác… Trường hợp chứng đuôi ngựa dưới có thể rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi, rối loạn cảm giác vùng đáy chậu, không có liệt hoặc chỉ liệt một số động tác của bàn chân. Đối với trường hợp hội chứng đuôi ngựa giữa thì có triệu chứng liệt gấp cẳng chân, liệt các động tác của bàn chân và ngón chân, mất cảm giác toàn bộ ngón chân, mất cảm giác toàn bộ cẳng chân, bàn chân, mặt sau đùi và mông; rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi.
  • Rối loạn vận động: Bai liệt cơ ở hai chân. Lúc nào cũng có nước tiểu chảy rỉ ra một cách thụ động. Do liệt cơ thắt ngoại vi không giữ được nước tiểu.

Thoát vị đĩa đệm có tự khỏi được không?

Xin khẳng định với các bạn luôn rằng: Bệnh không thể tự khỏi được. Nhiều người còn phải tìm cả trăm ngàn cách để thoát khỏi căn bệnh này. Hơn nữa, nếu không được điều trị kịp thời, bệnh còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Ảnh hưởng đến không chỉ người bệnh, mà gián tiếp ảnh hưởng đến cả người nhà bệnh nhân.

Thoát vị đĩa đệm không thể tự khỏi được

Lời khuyên dành cho bạn là: Khi có bất kỳ triệu chứng nào nghi là thoát vị đĩa đệm. Bạn nên đến các cơ sở y tế để khám. Và nếu chẳng may mắc phải căn bệnh này. Bạn nên tìm phương pháp điều trị triệt để càng sớm càng tốt.

Thoát vị đĩa đệm khi nào phải mổ?

Không phải trường hợp nào cũng có thể điều trị bằng phương pháp phẫu thuật. Điều  trị bảo tồn luôn được các bác sĩ chỉ định. Chỉ đến khi các phương pháp này không đạt hiệu quả. Phẫu thuật mới được chỉ định để thay thế.

Việc điều trị thoát vị đĩa đệm bằng phương pháp nào còn tùy thuộc vào: Giai đoạn của bệnh, mức độ tiến triển và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Bệnh thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì?

Có nhiều loại thuốc được các bác sĩ kê đơn để chữa thoát vị đĩa đệm. Trong đó không thể không kể đến các loại thuốc giảm đau, giãn cơ. Cụ thể là:
  • Thuốc giảm đau đơn thuần như: paracetamol.
  • Thuốc giảm đau chống viêm không steroid như: diclofenac, meloxicam…
  • Thuốc giãn cơ như: mydocal, myonal được chỉ định trong trường hợp co cứng cơ cạnh cột sống.
  • Thuốc giảm đau thần kinh như: neurontin.
  • Bổ sung thêm các loại vitamin B1, B6, B12.
  • Thuốc tiêm ngoài màng cứng hydrocortison với liệu trình mỗi đợt 3 mũi, mỗi mũi cách nhau 3-7 ngày.

Thoát vị đĩa đệm nên tập gì?

Bên cạnh việc chữa trị bằng thuốc. Các bài tập là không thể thiếu. Nó giúp hỗ trợ quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn. An Cốt Nam đi kèm là hệ thống bài tập chuyên biệt. Dành riêng cho bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm. Liên hệ ngay để được tư vấn:

Thoát vị đĩa đệm có nên tập yoga không?

Yoga là hệ thống những bài tập thể dục giúp tăng cường sức khỏe. Tăng cường sự dẻo dai, linh hoạt và tính đàn hồi của cơ thể. Đặc biệt là các cơ vùng lưng. Do đó, rất thích hợp cho người bị thoát vị.

Tuy nhiên, không phải tất cả các bài tập đều phù hợp. Trước khi thực hiện các bài tập. Người bệnh cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ trực tiếp điều trị. Để biết động tác nào nên và không nên thực hiện. Tránh những tác động tiêu cực đến quá trình chữa trị.

Thoát vị đĩa đệm nên tập gì?

Bơi lội, Yoga và đi xe đạp là 3 môn thể thao mà người bệnh nên tập.

Thoát vị đĩa đệm có nên đi bơi?

Khi bơi, nước giúp nâng đỡ các khớp xương, giúp chúng được thả lỏng và thư giãn. Giảm áp lực đè nặng lên đĩa đệm. Do đó, khiến cho cơn đau giảm bớt đi nhanh chóng. Trong môi trường nước, các cột sống như được giãn ra, giảm ma sát và áp lực lên các nhân nhày của đĩa đệm. Từ đó giảm áp suất giúp đĩa đệm có thể di chuyển về vị trí lúc đầu.

Bơi lội chính là biện pháp hỗ trợ phục hồi tổn thương do thoát vị đĩa đệm cực kỳ hiệu quả.

Thoát vị đĩa đệm có nên đạp xe không?

Bên cạnh yoga và bơi lội. Đạp xe cũng là môn thể thao an toàn và tốt cho người bệnh. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm đạp xe mỗi ngày giúp tình trạng bệnh được cải thiện nhanh chóng. Tuy nhiên, cần lưu ý một số vấn đề sau khi đi xe đạp nhé:

  • Chỉ nên đi trên những quangx đường phẳng và phẳng.
  • Sử dụng đai lưng trong trường hợp bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng.
  • Đạp nhẹ nhàng, đi từ từ, không nên đi nhanh.
  • Chọn loại xe có chiều cao vừa phải, phù hợp với chiều cao của bản thân.
  • Giai đoạn đầu, chỉ nên đi những đoạn đường ngắn từ 1km – 2km. Sau đó mới tăng dần dần.

Thoát vị đĩa đệm tiếng anh là gì?

Thoát vị đĩa đệm tiếng anhlà Herniated Disc. Đây là tình trạng bao xơ bị rách và nhân nhày thoát khỏi vị trí ban đầu. Chèn ép vào các rễ thần kinh xung quanh cột sống gây đau nhức và tê.

Một số thuật ngữ tiếng anh khác liên quan đến căn bệnh này.

  • Spine: Cột sống.
  • Disc: Đĩa đệm.
  • Herniated: Thoát vị.
  • Annulus fibrosus: Bao xơ.
  • Nucleus pulposus: Nhân nhày.
  • Spinal cord: Tủy sống.
  • Slipped disc: Trượt đĩa.
  • Neck Herniated Disc: Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.
  • Lumbar Herniated Disc : Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng.
  • Lumbar segment 5 and sacral segment 1: L5 – S1.
  • Herniated disc at lumbar segment 4 and 5: L4 – L5.

Chú thích

  1. Spinal Discs.
  2. Spinal disc herniation.
  3. Thoát vị đĩa đệm.
  4. Herniated Disc (Disc Herniation of the Spine).
  5. Herniated disk.

Author: Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Yến

Bác sĩ YHCT tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực Đông Y và mong muốn mọi người dân Việt Nam đều có một sức khỏe dồi dào. Cô là cố vấn cao cấp tại Phòng chẩn trị YHCT An Dược.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

325/19 đường Bạch Đằng, Phường 15, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh

Tư vấn miễn phí

Tư vấn miễn phí

098.1986.223

Email

Email

anduoc.com@gmail.com

Hướng dẫn đường đi

Hướng dẫn đường đi

Maps